دومين نشست تخصصي
بررسي" نقش تفكر در كاريكاتور" برگزار شد
دومين نشست تخصصي بررسي" نقش تفكر در كاريكاتور"
با مقايسه طنز سياه و سفيد، روز 17 آبان در خانه كاريكاتور برگزار شد
در اين نشست كه با حضور" مسعود شجاعي طباطبايي", مدير خانه كاريكاتور،
" داود شهيدي"," بهمن عبدي"," محمد رضا دوست محمدي ","محمد رفيع ضيايي"
به عنوان سخنران و تني چند از هنرمندان و دوست داران كاريكاتور برگزار شد.
"داوود شهيدي" ، به موضوع طنز سياه يا سپيد در هستي خاكستري پرداخت و گفت:
طنز سياه و سفيد مكمل هم هستند كه طنز سياه همانند فكر كردن با عضلات منقبض است
و طنز سفيد فكر كردن با عضلات آرام است.
كلمه" طنز" در واقع گفتن يك چيز با نگفتن آن و نگفتن يك چيز با گفتن آن است
كه از نظر معني و گوناگوني تصوير گسترده است و مخاطب خاص دارد. طنز در همه چيز از
جمله موسيقي, شعر, فلسفه به چشم مي خورد.
وي در ادامه به تفاوت بين طنز و كمدي و تراژدي پرداخت و خاطر نشان كرد :
طنز كيفيت بياني است ولي كمدي در شكل معين تري به كار مي رود كه
در برابر تراژدي قرار مي گيرد و مخاطب را غافلگير مي كند.
در مقابل تراژدي انسان را به تفكر عميق وا مي دارد و جرات خنديدن را از بين مي برد.
اين كاريكاتوريست با اشاره به طنز سياه گفت: طنز سياه در مواردي كه به
نوميدي فلسفي مي رسد, اجازه شجاعت و آزادي را پيدا مي كند.
همان طور كه در هنر مدرن نقاش به جاي اين كه يك ثروتمند و اشراف زاده را موضوع نقاشي
خود قرار دهد, يك لاشه گوشت را به عنوان اعتراض نشان مي دهد.
در اين موقع است كه هنر به خود اجازه مي دهد كه از طرف انسان اعتراض كند.
همچنين عنصر طنز سياه اين است كه مي توانيم واقعيت را در آن ببينيم.
در ادامه اين نشست" بهمن عبدي" كاريكاتوريست به تعريف طنز پرداخت و اظهار كرد:
به تمسخر قرار گرفتن عيب و نقص ها و تنبيه و تحقير از روي غرض
اجتماعي است كه با اين تعريف طنز سياه و سفيد هر دو در اين غالب مي گنجند.
اما در طنز سفيد شبيه هجو به كار مي رود كه در واقع به تمسخر گرفتن عيب و نقص ها و تنبيه و تحقيراز
روي غرض شخصي است كه به نظر من كساني كه طنز سياه كار مي كنند
در ابتداي شروع كارشان مايه هايي از طنز سفيد را هم داشته اند.
وي ادامه داد: طنز سياه بيشتر بر اساس مقالات مطبوعاتي و به صورت سفارشي كشيده مي شود ومخاطب
به محض ديدن طنز سياه به آن نمي خندد ولي با ديدن طنز سفيد مي خندد. طنز سفيد در ظاهر است
و طنز سياه نهان كاري و پنهان كاري دارد و اگر هنرمند نتواند به صورت واضح در طنز سفيد صحبت كند
به سراغ طنز سياه مي رود تا مادامي كه فساد و تباهي و ظلم و ستم و شكنجه و بي عدالتي
و اختناق وجود دارد حتما طنز سياه هم بايد وجود باشد كه البته بدون اين ها هم دوام نمي آورد
و وقتي اميد و شادابي و شادماني و زيبايي هست حتما طنز سفيد هم بايد وجود داشته باشد.
در اين جلسه بعد از پايان صحبت هاي" بهمن عبدي"،" محمد رفيع ضيايي" با اشاره به اين كه هر كاريكاتور
يك شوخي ساده و بيشتر شيرين زبان است, به تقسيم بندي طنز پرداخت
و گفت:كاريكاتور صرفا شوخي است كه به عنوان يك زبان تصويري حالت بي طرفي را به خود مي گيرد
و يك اتفاق بسيار ساده و لطيف است كه فقط براي خنده ساخته شده است.
مرحله بعد طنز فكاهي است كه از مرحله شوخي بالاتر است.
مرحله بعد طنز است كه بسيار فرهيخته است بعد از آن طنز سياه است كه در آن ترس و دلهره وجود دارد.
قسمت ديگر گروتسك است كه محدوده بين خنده و گريه است
و مرحله بعدي حذف و هجو است كه هجو شخصي است ولي حذف قبيح كاري است.
اما آن چيزي كه درباره طنز سياه در آكادمي ها مي نويسند؛
خشونت ,گستاخي,ترس و اضطراب و دلهره است
كه همه اين ها مربوط به نوعي انديشه است كه درگير كشاكش ذهني شده است.
در پايان نشست تخصصي بررسي نقش تفكر در كاريكاتور، "محمد رضا دوست محمدي"
, نماينده كاريكاتوريست هاي جوان، تفكيك طنز سياه و سفيد را در محيط خارجي كاريكاتوريست ها
دانست و بيان كرد: طنز هم مثل تمام هنرها
تراوش فكر هنرمند است و هنرمند است كه پيش بيني مي كند كه اثرش خنده دارباشد يانه .
اما اگر طنز را از سفيد سفيد يا سياه سياه بگيريم.
سفيد سفيد طنزهاي خنده داري هستند كه هيچ تفكري
كه قابل بيان نباشد پشت آن نيست و سياه سياه برداشت هاي كابوس وار
و دلهره آور و توهمات شخصي كاريكاتور يست است.
در طنز سياه شرايط و زمان و مكان اتفاقات تاثير گذار است
ولي در طنز سفيد زمان و تاريخ مصرف بيشتر است.
گفتني است مشروح اين نشست در شماره ي آينده
کيهان کاريکاتور به چاپ خواهد رسيد.
تهران- خبرگزاري كار ايران/طاعتی
